Kosciółek Najświętszego Salwatora ul. sw. Bronisławy W okresie sztuki przedromańskiej miały istnieć w Krakowie dwa ośrodki kościelne: jeden na wzgórzu Bł. Bronisławy, a drugi na Wawelu. Badania archeologiczne prowadzone w tym miejscu wciąż rzucają nowe światło na przeszłość świątyni. W XX wieku, w wyniku prowadzonych zamówień konserwatorskich i archeologicznych, odsłonięto fragmenty świątyni świadczące o istnieniu paru faz tworzenia kościoła. Najstarszą część stanowią reliefy murów z nieciosanego, obłego kamienia wapiennego spajanego lessową glebą; kolejną budowlą była świątynia jednonawowa z kwadratowym prezbiterium, zbudowana z gładkich ciosów; późniejszą: niedokończona rotunda; w końcu świątynia podłużna z prezbiterium zakończonym półkoliście dużym oknem i dwoma pastoforiami po bokach. Na dzień obecny przyjmuje się, że najstarsza budowla w tym miejscu powstała w 1. połowy XII wieku, budowę dalszej rozpoczęto w 2 połowy XII wieku, lecz jej nie dokończono. W końcu XII lub na początku XIII wieku wzniesiono kamienną świątynię romańską. Kościół na starcie pełnił funkcję kościoła parafialnego, a następnie (od ok. 1166-1185 roku) stał się kościołem pomocniczym dla klasztoru norbertanek. Po spaleniu kościoła w r. 1587 nastąpiła jego przebudowa i częściowa barokizacja. Z inicjatywy ksieni Doroty Kątskiej, w latach 1620-1622) dobudowano wieżę, mury podwyższono i wzmocniono skarpami, zbudowano kryptę, kościół nakryto nowym sklepieniem, cmentarz przykościelny otoczono murem. W takiej postaci budowla istnieje do naszych czasów. Kościół spalony poprzez wojska szwedzkie w roku 1657 odbudowano staraniem ksieni zakonu norbertanek Anny Zapolskiej. W 1747 roku zamurowano boczne wejście, a na miejscu kostnicy zbudowano zakrystię. Kościół murowany z kamienia i cegły, jednonawowy, orientowany. Wnętrze kościoła nakrywają sklepienia krzyżowe i kolebkowe. W bocznych ścianach prezbiterium romańskie (częściowo rekonstruowane), biforia, czyli bliźniacze okienka o półkoliście zamkniętych łukach, wspartych na filarach. Wnętrze kościółka Malowidła wczesnorenesansowe z początku XVI wieku na wschodniej ścianie prezbiterium przedstawiające Ukrzyżowanie i scenę rozmnożenia chleba , a oprócz tego owiany legendą obraz Ukrzyżowania (K. Kurcz, 1605) w typie Volto Santo w Lukce (lub scena z legendy o św. Wilgefortis) demonstrujący postać ukrzyżowanego Chrystusa w długiej tunice, zrzucającego złoty trzewik pod nogi klęczącego grajka. Ołtarz podstawowy pseudoromański (po roku 1970) w formie stołu ofiarnego z kamienną płytą na słupkach. Bibliografia: Cisowski B., Duda-Gryc M., współpraca Hołubowska A., Wawrzak P., Szlak Architektury Drewnianej. Małopolska, wyd. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, "Bezdroża", Kraków 2005. Dobrowolski T., Sztuka Krakowa, wyd. pięć, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1978. Folder Zabytków Sztuki w Polsce, t. 4, Miasto Kraków, cz. VII, Zwierzyniec, Nowy Świat, Półwsie Zwierzynieckie. Kościoły i klasztory, red. J. Daranowska-Łukaszewska, R. Henoh-Marendziuk, Instytut Sztuki PAN, Poznań 1995. Encyklopedia Krakowa, red. A. H. Stachowski, PWN, Warszawa - Kraków 2000. Rożek M., Gondkowa B., Kościoły Krakowa. Leksykon, "Verso", Kraków 2003. Rożek M., Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, wyd. 2, PWN, Wrocław - Kraków 2000. Mączyński J., Pamiątka z Krakowa. Raport tego miasta i jego okolic, z rycinami i planami, Kraków 1845.

http://www.parafiasalwator.pl/

data dodania wpisu: 19-07-2011

Keywords: czytania na ślub,parafia Salwator,parafia Kraków,parafia Najświętszego Salwatora